500,00 ден
Нашата земја и пиперката ги врзува голема, искрена и вековна љубов. Љубов од која се родила традиција како речиси во ниту една балканска, а уште помалку европска земја. Ние овде не можеме да си го замислиме животот без сонце и без пиперки. Пиперки од сите форми, бои и вкусови. И потоа, шеф Марк со неописива радост прифати да сподели со вас дел од неговите најуспешни рецепти врз база на нејзиното величество – македонската пиперка.
Светлана Јовановска
| Автор/ка | |
|---|---|
| Број на страници | 61 |
| Година на издавање | 2025 |
| Превод/Препев | превод на англиски: Емили Сапунџија |
Марк Иван Виктор Де Јонг е Белгиец со македонско потекло. Фамилијата на неговата мајка потекнува од Македонија, кои после катастрофалниот земјотрес во Скопје во 1963г. заминале за Белгија. До својата дванаесетта година Марк живеел со своите баба и дедо, од нив го научил македонскиот јазик, но му ја пренеле и љубовта кон македонските специјалитети и се разбира пиперките.
На 15 години почнува да ја изучува гастрономијата, истражувајќи ги вкусовите и тајните на различни кујни. После долги години работа на различни позиции и во различни ресторани, самостојно го отвара и својот ресторан и сервис за кетеринг “La Pallette Gourmande“во Брисел, Белгија. Во 2006г, учествувал на кулинарски натпревар за Најдобар Мастер шеф во Белгија, и го освојува второто место. Потоа, во 2012г. учествува на Светски кулинарски натпревар како капитен на белгискиот тим, при што освојува 6 место на свет и прво место – златен медал од Европа. Во 2016, на Меѓународен кулинарски натпревар во Истанбул, Турција освојува златен медал.
Во Македонија доаѓа да го исполни заветот што го дал на баба му дека ќе дојде да ја посети земјата на неговите корени. Речено – сторено, но одлучува да остане и веќе десетина години живее во Македонија. Марк го обожува уникатниот вкус на македонскиот зеленчук и овошје, а магијата на пазарите во Македонија ја споредува со Дизниленд за секој готвач.
„Најнапред да им се извинам на моите деца, оти си ветив дека првата книга што ќе ја објавам за нив ќе биде поезија, ама се надевам дека ќе ми простат што не стоев на ветувањето. Оваа „специфична исповед“ се издаде по препорака на моите професори, проф. д-р. Дејан Донев и проф. д-р. Ана Димишковска кои безрезервно ме поддржаа и критички ми помогнаа да го издадам овој есеј. Патем и мнозина други сметаа дека содржината (актуелноста на темата) може да ѝ биде од полза на читателската јавност, за што јас искрено се сомневам.
Содржината произлегува од една работна задача кај проф. д-р Дејан Донев од Институтот за философија по предметот „Етика во научно-истражувачката работа“, генерички предмет што е составен дел од корпусот предмети на културолошките докторски студии на Институтот за македонска литература, на кои сум запишан како докторанд. Голема благодарност и до Институтот за македонска литература, и, секако, до мојата менторка, проф. д-р. Соња Стојменска-Елзесер, со која заедно ќе се обидеме да направиме добар докторски труд.
Радоста и задоволството ќе ми бидат постојани доколку на читателите им се допадне нешто од оваа книга. Во спротивно, радоста за текстот нема да ми пропадне, оти ќе ми остане убав спомен, за убавите дружби со сите оние, кои на еден начин се поврзани со ова дело“.
„Да се биде дете творец, или творец со детски порив е најголема умешност во создавањето уметност. Тоа го изјавиле многу големи уметници, а јас секако ја апострофирам или ја подвлекувам со црвен молив оваа констатација.
Мила Гулеска-Ноневска создава спонтано, силно обојувајќи ги површините на делата, играјќи си и мешајќи ги со рака боите. Така, тие се таложат и создаваат сензитивно обоени површини. Меѓу тие обоени површини, авторката внесува содржини од своето минато секојдневие. Тоа се вешти цртежи на предмети, птици, фигури, предели… Токму таа раскошна комбинација на претстави и бои – тие се животната енергија што блика од делата. Постои и претстава на живописна игра на фигури и предмети, а воедно и меморија за еден богат и исполнет живот. Секоја слика е страсно доживеана од авторката, тоа се искрено исфрлени напливи на креации без граници; постои само слобода на создавање и се има впечаток дека делата лебдат во просторот.
Во творбите на Ноневска, минатото е сегашност. Тоа е нејзиниот бајковит обоен свет. Тој, светот на Ноневска, закопан длабоко во нејзините архиви оживува со само мало придвижување на нејзината вешта рака. Приказната добива душа, зрачи, жива е, говори… Заради моќта и звукот на бојата, се добива впечаток дека приказните се „заразно“ радосни.
А, радоста при креирањето на раскошниот свет, се чувствува буквално во секое дело на Мила. Страста и слободата на изразувањето, линеарните прикази – нејзиниот автентичен цртачки вез, прекрасните фигури, колоритниот живот во кој доминира моќната сина боја, сето тоа богатство живо пулсира во сликовницата за возрасни“.
Сергеј Андреевски
Книгата „Тито: вечниот партизан“ на германската историчарка Мари-Жанин Чалиќ претставува сеопфатен приказ на животот на Јосип Броз Тито, една од најзначајните личности на 20-от век. Авторката се занимава со животниот пат на Тито, од неговото скромно детство во Кумровец, преку улогата на водач на југословенските партизани за време на Втората светска војна, па сè до воспоставувањето и долгогодишното владеење во социјалистичка Југославија.
Чалиќ го анализира Тито како политичка и симболична фигура, нагласувајќи ја неговата способност да балансира помеѓу Истокот и Западот за време на Студената војна, што му донесе голем углед на меѓународната сцена. Книгата, исто така, ги истражува контроверзиите поврзани со неговиот авторитарен начин на владеење, политичките пресметки со ривалите и неговите напори за зачувување на сложената и разновидна југословенска федерација. Авторката му пристапува на Тито со историска дистанца и настојува да избегне идеализација или демонизација. Преку комбинација на архивски извори и современи истражувања, Чалиќ дава избалансиран портрет на човекот кој ја обележа историјата на Балканот и пошироко. Книгата е значаен придонес за разбирање на југословенската историја, како и на поширокиот контекст на 20-от век.
„Мари-Жанин Чалиќ раскажува со големо знаење и со стил кој Ве повикува да продолжите да читате, страница по страница“. Михаел Мартенс, Франкфуртер Алгемајне Цајтунг
„Историјата раскажана на достапен и живописен начин е белег на историчарката, која веќе има напишано две стандардни дела за подобро разбирање на мултиетничкиот лавиринт: „Историјата на Југославија во 20 век“ (2010) и „Југоисточна Европа. Светската историја на еден регион“ (2016)“. Томас Розер, Тагеблат
„Авторката успеала да создаде добра и, пред сè, многу читлива биографија. Таа не само што самоуверено продира, го совладува, уредува и презентира обемниот материјал, туку читателска публика има можност да дознае за нови важни аспекти од современата историја“. Клаус Бухенау, Годишници за историјата на Источна Европа
Книгата носи поднаслов Summa Universi, а претставува расправа, трактат за сите прашања што си ги поставува денешниот Хомо Сапиенс за неговото потекло, универзумот, општествените и политичките трендови и светските социолошки текови.
Целата расправа на 150 страници е сместена во фикција, новела која се движи на границата помеѓу научната фантастиката и реалноста.
“Се работи за новела во која секојдневното, реалното време и космичкото или надреалното се мајсторски изместени, помешани. Тоа е литература што ве тера на размислување и себе-преиспитување. Ова е роман кој нема да ве остави рамнодушен“.
Сергеј Андреевски
“Една книга е филозофски роман претежно напишан во течна и возбудлива дијалошка форма. Топло ја препорачувам оваа книга за читање. Ќе најдете низа одговори на класични и современи филозофски прашања, но и насока како да се пристапи низ живеењето како патување во потрага по неодговорените прашања“.
Тони Поповски
„Серијата на создадени дела кои можеби најмногу соодветствуваат со заедничкото именување „текст-цртеж“ на Перо Георгиев, дивергира кон неколку епистемолошки категоризации. Графичкиот (цртачкиот) спектрум изобилува со мноштво на композитни пораки кои минуваат низ три клучни стилски преобразби: интимен свет, општествено опкружување и универзални вредности. Текстуалните предлози навидум конвергираат кон истите теми кои се обработуваат во цртежот, но тие поседуваат сопствена автономија на мислата, која вешто се преобразува низ екстензија на нови исцртани или илустрирани замисли. Она што ја прави оваа графема или прозна сликовност невообичаена и исклучителна е опсегот на теми и проблематики кои го окупираат интимниот свет на Георгиев, подготвеноста за воспоставување на општа дискурзивна полемика и своевидна артикулација во облик на социо-естетика“.
Натали Рајчиновска Павлеска, ликовен критичар и теоретичар
Short, concise, masterfully written, The World I Chose is a brave testimony of а woman who passes through her personal transformations, as well as through the transformations of the world that we choose only after a choice was imposed on us, which may have inflicted harm and sorrow. The personal story of Leona, a middle-aged woman who leaves her husband, home, the life and status she has had, and starts from scratch in a cellar room in Skopje is interwoven with the social criticism of the educational reforms through the story of the Education Committee that Leona collaborates with. Authentically explored, and stylistically refined, Leona’s character is the character of a woman who transforms her vulnerability, loneliness, sudden poverty and profound uncertainty within the patriarchal environment into a new opportunity and resoluteness to choose, to choose herself, but also those she would love and feel as her own. Her identity changes with the force of her integrity and the introspective process of gaining self-awareness and rehabilitation of her own existence, as well as hopeful closeness with the new acquaintances and living conditions in which she finds herself. This novel is the so needed literary insight into the vulnerability and power of the human microcosmic situation in the macrocosm of the system. The World I Chose by Kalina Maleska is a novel that awakens, encourages and offers hope for a better world that everyone must decide to choose on their own.
(from the statement of the Committee of the “Slavko Janevski” Foundation)
КРЕАТИВНА ЕВРОПА