Зошто наземи спиеш

350,00 ден

„Не сакав да го испратам Бота во војна. Сакав да го испратам некаде надвор од земјата, па и да е во Чернивци во Галиција, во Тернопил. Премногу ми е слаб, премал, како со осумнаесет години да ја брани Југославија, многу постара од него. Веројатно Југославија морала него да го чува, а не тој неа, баба од седумдесет и четири години“.

„Го сонував татко ми. Спие на каучот. Јас покрај него, на подот. Внимавам да не се разбуди. Станувам, му приоѓам, му ги местам рацете како на мртовец. Па повторно легнувам. Сонувам – тато мртов ги помрднал рацете врз телото. Станувам и повторно му ги местам рацете, ги прекрстувам, како што му се местат на покоен. Тој се буди, станува, сето тоа во мојот сон, станува и ми вели: „Што е синко, зошто наземи спиеш?“

„Кога топовите, химните и погребите ќе замолчат, настапува тишината која смртта највеќе ја сака, бидејќи после неа доаѓа заборавот, конечното ништо, како нејзин потполн триумф. Во таа тишина Цвијетиќ зборува, на мртвите им дава глас кој не се слушал додека биле живи. Им дозволува да сведочат, предупредат, да советуваат. Им ја враќа одземената човечност. Додека пишува за смртта, писателот се бори за секој живот“.

Селведин Авдиќ

„Луѓето ги навредува и самата помисла дека се одговорни за страдањето на другите. Откако многу внимателно го опиша светот на црвениот небодер, Цвијетиќ храбро се занимава со начинот на кој се заминуваше од касарните на опколениот град. Приказната која притоа ја раскажува е неочекувана и страшна. И во неа повторно ништо не е премолчено. И повторно, како и во „Шиндлеровиот лифт“, мораше да биде раскажана. Овој пат човек на човека е брат. Но веќе не во метафоричка смисла“.

Миљенко Јерговиќ

ШИФРА: 243
Едиција:
Автор/ка

Број на страници

131

Година на издавање

2025

Превод/Препев

превод од босански: Калина Буневска Исаковска

Дарко Цвијетиќ (1968, Љубија Рудник) е босанскохерцеговски прозаист, поет и режисер во театарот во Приједор. Има објавено десетина стихозбирки, две збирки со кратки раскази и три романи. Во театарот режирал од Бекет до Чехов, а ги глумел Раскољников, Новски, Естрагон… Член е на ПЕН центарот на БИХ, на Друштвото на писатели на БИХ и на Хрватското друштво на писателите.

Романот „Зошто наземи спиеш“ беше финалист за НИН-овата награда во 2020 година. Според мотивите на овој роман во копродукција на театрите Гавела, Српскиот народен театар од Нови Сад и Народниот театар од Сараево е направена истоимена претстава во којашто улогата на Дарко Цвијетиќ ја игра авторот.

Со својот препознатлив јазик и емпатија кон „малите луѓе“ на историјата, Цвијетиќ е еден од највлијателните современи гласови на босанската и регионалната литература. Неговите книги се преведени на десетина светски јазици, а себеси се смета за постјугословенски писател.